به گفته جان کری وزیر امور خارجه آمریکا روز اجرای توافق هسته ای ایران تنها چند روز دیگر خواهد بود اگر همه چیز خوب پیش برود. وی پیش بینی نمی کرد که ۲ قایق گشتی نیروی دریایی آمریکا و خدمه آن پس از آنکه ۱۲ ژانویه به طور غیرعمد وارد آب های ایران شدند، توسط نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بازداشت شوند، ولی با توجه به اینکه دو طرف مصمم به پایان دادن این مساله با آرامش بودند، قایق ها و خدمه آن یک روز بعد آزاد شدند.

تا زمانی که هیچ شوک جدیدی وجود نداشته باشد، به نظر می رسد این روز بزرگ طی ساعتهای آینده اعلام خواهد شد، زودتر از آن زمانی که انتظار میرفت. ایران با تعهدات خود در زمینه برچیدن بخش هایی از برنامه هسته ای خود اقدام کرده است که منتهی به تولید بمب هسته ای می شد. در مقابل، سازمان ملل، آمریکا و اتحادیه اروپا تحریم های مربوط به برنامه اتمی ایران را لغو یا تعلیق خواهند کرد. در همان زمان، ایران پروتکل الحاقی توافقنامه پادمانی خود با آژانس بین المللی انرژی اتمی را اجرا خواهد کرد، اقدامی که به بازرسان آژانس امکان دسترسی به مواد و تاسیسات فراتر از تاسیسات اعلام شده را خواهد داد.

ایران برای تکمیل حذف ۱۴ هزار سانتریفیوژ غنی سازی اورانیوم بسیار نزدیک شده است. ۱۱ ژانویه اعلام شد که ایران قلب رآکتور آب سنگین اراک را که قادر به تولید پلوتونیوم بوده از آن خارج کرده است و آن را با سیمان پر کرده است. بخش زیادی از اورانیوم غنی شده ایران اواخر دسامبر به روسیه و قزاقستان ارسال شده است. کارشناسان اشاعه تسلیحات از سرعت اقدامات ایران شگفت زده شده اند. محمد جواد ظریف وزیر خارجه و علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ظاهرا مصمم هستند تا همه موانع را از سر راه بردارند.

یک اولویت برای آنها این است که تحریم ها را پیش از انتخابات مجلس در ۲۶ فوریه بردارند.  روحانی پس از دو سال ریاست جمهوری، می خواهد نتیجه تعاملش با غرب را نشان دهد و لغو تحریم ها دستاورد بزرگی برای وی خواهد بود، و به بحرانی پایان دهد که لطمه های زیادی را به اقتصاد این کشور وارد کرده است.

دیپلمات های غربی بر این باورند که اوضاع ایران قابل پیش بینی بوده و زمان آن فرا رسیده بود که ایران اقدامی را انجام دهد. گری سیمور مشاور سابق کنترل اسلحه کاخ سفید در این باره گفت: برنامه های هسته ای با ابعاد نظامی ایران در گذشته نشان می دهد که توافق یک راهکار راهبردی برای مساله هسته ای نیست بلکه صرفا یک معامله است.

واکنش به آزمایش موشک بالستیک ایران در ماه اکتبر نیز که نقض قطعنامه های شورای امنیت به شمار می رود، کمتر از حد تصور و قاطعیت لازم بود. سیمور در این باره گفت: این مساله کاملا روشن است که این اقدام از سوی سپاه انجام شده تا واکنش آمریکا را تحریک کند و این واکنش از سوی منتقدان توافق هسته ای با ایران به عنوان شانسی برای از بین بردن توافق مورد استفاده قرار گیرد. جان کری توانست باراک اوباما را متقاعد کند که در شرایط کنونی از اعمال تحریم های جدید علیه ایران صرف نظر کند، تحریم هایی که در ابتدا اوباما قصد داشت آنها را اعلام کند ولی بعدا منصرف شد.

سیمور تصور می کند که ایرانی ها برای همکاری در شرایط کنونی یک انگیزه دارند چرا که از آزادسازی ۱۰۰ میلیارد دلار اموال و داارایی های خود بهره مند خواهند شد. ولی اگر سایر منافع از جمله افزایش درآمدهای نفتی، با کندی پیش برود، ممکن است چندان دوام نیاورد.

یک تهدید فوری نیز از جانب کسی خواهد بود که رئیس جمهور بعدی آمریکا شود. یک رئیس جمهور جمهوریخواه ممکن است بخواهد توافق را با اعمال تحریم های جدید از بین ببرد، در حالی که سیمور می گوید، حتی هیلاری کلینتون نیز باید نشان دهد اگر رفتار ایران در مسائل غیر هسته ای تغییر نکند، کلانتر جدیدی در منطقه وجود دارد و با ایران برخورد خواهد کرد./منبع: اکونومیست

منبع: اقتصاد ایرانی

پرینت متن